Một buổi học tiếng Anh không nên chỉ được đo bằng việc đã giảng hết bao nhiêu trang hay học sinh đã chép được bao nhiêu dòng. Với The Good King, điều quan trọng hơn là sau buổi học, học sinh có thể hiểu gì, sử dụng gì và tự tạo ra được điều gì bằng tiếng Anh.
Vì vậy, một buổi học tại The Good King thường không đi theo một đường thẳng từ “giảng bài” tới “làm bài tập”. Quá trình học được tổ chức thành nhiều bước nhỏ: gợi lại kiến thức cũ, tiếp nhận nội dung mới, tương tác, thực hành, tự tạo câu hoặc sản phẩm, sửa lỗi và củng cố lại trước khi kết thúc.
Không phải buổi học nào cũng giống hệt nhau. Nội dung, độ tuổi và mục tiêu của từng lớp có thể khác nhau. Nhưng phía sau các hoạt động vẫn là một nguyên tắc chung: học sinh cần có cơ hội chuyển từ việc nghe và hiểu sang việc tự sử dụng ngôn ngữ.
Một buổi học tốt không bắt đầu từ việc nói thật nhiều
Ở đầu buổi học, điều quan trọng không phải lúc nào cũng là đưa ngay kiến thức mới. Trong nhiều trường hợp, học sinh cần được gợi lại những gì đã học ở buổi trước để tạo một điểm nối giữa hai buổi học.
Việc ôn lại có thể diễn ra bằng những câu hỏi ngắn, một trò chơi nhỏ, một bài tập nhanh hoặc một hoạt động yêu cầu học sinh nhớ lại từ vựng và cấu trúc đã học. Mục tiêu không phải là “kiểm tra” theo nghĩa tạo áp lực, mà là giúp người phụ trách lớp biết phần nào học sinh vẫn còn nhớ và phần nào cần được nhắc lại.
Nếu kiến thức cũ chưa đủ chắc nhưng lớp đã liên tục chuyển sang nội dung mới, học sinh rất dễ rơi vào tình trạng biết nhiều thứ nhưng không sử dụng chắc thứ nào.
Kiến thức mới chỉ là điểm bắt đầu
Khi đưa vào một từ mới, một cấu trúc hoặc một chủ đề mới, người học cần có thời gian để hiểu trước khi được yêu cầu sử dụng. Tuy nhiên, việc “hiểu” không nên là điểm dừng.
Một học sinh có thể nhận ra một từ khi nhìn thấy nó trên bảng nhưng vẫn chưa chắc tự dùng được từ đó trong câu. Tương tự, một em có thể hiểu một mẫu câu khi được giải thích nhưng vẫn lúng túng khi phải trả lời câu hỏi bằng chính cấu trúc ấy.
Vì vậy, sau khi giới thiệu nội dung mới, bài học cần chuyển sang những bước giúp học sinh sử dụng kiến thức theo mức độ tăng dần: từ nhận biết, trả lời có gợi ý, làm bài tập, tới tự tạo câu hoặc phản hồi mà không còn phụ thuộc hoàn toàn vào mẫu có sẵn.
Hỏi đáp giúp biến kiến thức thành phản xạ
Một phần quan trọng trong lớp học là những lượt hỏi và trả lời. Khi học sinh được hỏi trực tiếp, người phụ trách có thể nhìn thấy rõ hơn mức độ hiểu thật của từng em.
Ví dụ, nếu đang học chủ đề sở thích, một học sinh có thể được hỏi:
What do you like doing after school?
Ban đầu, em có thể chỉ trả lời:
I like football.
Sau đó, câu trả lời có thể được mở rộng thành:
I like playing football after school.
Và khi học sinh đã quen hơn, người phụ trách có thể hỏi tiếp:
Who do you play with?
Từ một cấu trúc đơn giản, cuộc trao đổi bắt đầu phát triển thành giao tiếp hai chiều thay vì chỉ lặp lại một câu mẫu. Đây cũng là cách những nội dung như nói về sở thích bằng tiếng Anh có thể đi từ mẫu câu trong sách sang một cuộc trò chuyện thật.
Lớp sĩ số nhỏ tạo thêm lượt sử dụng ngôn ngữ
Sĩ số nhỏ không tự động tạo ra một buổi học tốt. Nhưng nếu được tổ chức đúng, nó tạo thêm điều kiện để từng học sinh có nhiều lượt trả lời, làm bài, hỏi lại và được sửa lỗi hơn.
Trong một hoạt động chung, người phụ trách dễ quan sát xem em nào đang hiểu, em nào đang làm theo bạn và em nào cần thêm thời gian. Khi một lỗi tiếp tục xuất hiện, việc quay lại với từng học sinh cũng khả thi hơn.
Vì vậy, lợi thế của lớp nhỏ không nằm ở con số ít học sinh tự thân, mà ở việc mỗi học sinh có thể được tham gia nhiều hơn vào chính quá trình học.
Bài tập cá nhân cho thấy học sinh thực sự hiểu đến đâu
Hoạt động tương tác trong lớp rất quan trọng, nhưng một học sinh cũng cần có những khoảng thời gian tự làm việc. Khi tự viết, tự chọn đáp án hoặc tự hoàn thành một nhiệm vụ, các em bộc lộ rõ hơn phần nào mình đã nắm được và phần nào vẫn đang dựa vào sự hỗ trợ.
Đó cũng là lý do một bài tập nhỏ có thể có giá trị lớn hơn vẻ ngoài của nó. Một câu viết chưa hoàn hảo có thể cho thấy học sinh đã biết vận dụng từ vựng nhưng còn sai cấu trúc. Một bài làm còn thiếu có thể giúp người phụ trách nhận ra em chưa chắc một phần kiến thức. Những lỗi như vậy trở thành dữ liệu để sửa và củng cố.
Từ bài tập tới đầu ra do chính học sinh tạo ra
Một trong những bước quan trọng nhất là khi học sinh không còn chỉ chọn đáp án hoặc điền từ, mà bắt đầu tự tạo ra nội dung bằng tiếng Anh.
Đó có thể là một câu viết về sở thích, gia đình, một hoạt động sau giờ học, một đoạn giới thiệu ngắn, một sản phẩm có phần trình bày bằng tiếng Anh hoặc một câu trả lời không có sẵn trong sách.
Đầu ra của học sinh không cần hoàn hảo. Nếu học sinh đang thực sự tự sử dụng ngôn ngữ, việc mắc lỗi ở một số giai đoạn là điều bình thường. Chính những chỗ chưa chính xác giúp người phụ trách lớp nhìn thấy điều gì cần được sửa và củng cố tiếp theo.
Điều đáng quan tâm hơn là học sinh có bắt đầu đưa ngôn ngữ vào những điều thuộc về chính mình hay không.
Sản phẩm nhỏ có thể mở ra một cuộc trò chuyện lớn hơn
Khi học sinh đã làm ra một sản phẩm hoặc viết được một câu, người phụ trách có thể sử dụng chính sản phẩm đó để tiếp tục hỏi.
Nếu học sinh viết:
I play football after school.
Có thể hỏi tiếp:
Who do you play with?
Where do you play?
How often do you play football?
Khi đó, một câu trong bài tập không còn là điểm kết thúc. Nó trở thành điểm bắt đầu cho việc sử dụng ngôn ngữ linh hoạt hơn.
Đây cũng là lý do The Good King không muốn hoạt động thủ công hay sản phẩm lớp học chỉ có giá trị trang trí. Nếu một hoạt động được đưa vào lớp, nó nên tạo thêm cơ hội để học sinh quan sát, diễn đạt, trình bày hoặc sử dụng điều đang học.
Trò chơi chỉ có ý nghĩa khi phía sau nó có mục tiêu
Với trẻ em, một buổi học hoàn toàn chỉ có sách vở rất dễ khiến sự tập trung giảm xuống. Vì vậy, các trò chơi, thử thách và hoạt động có tính tương tác có thể được sử dụng để thay đổi nhịp học.
Tuy nhiên, “vui” không phải là mục tiêu duy nhất. Một trò chơi có thể được dùng để gọi lại từ vựng, luyện tốc độ phản hồi, kiểm tra kiến thức cũ, luyện phát âm hoặc tạo ra nhiều lượt sử dụng cùng một cấu trúc.
Nếu học sinh chỉ vui nhưng không luyện được điều gì liên quan tới mục tiêu của buổi học, hoạt động đó chưa thực sự hoàn thành vai trò giáo dục của mình.
Ngược lại, khi trò chơi buộc học sinh phải nhớ, trả lời, lựa chọn hoặc tự nói, lớp học có thể vừa sinh động vừa giữ được mục tiêu học tập.
Sửa lỗi không nên làm học sinh sợ nói
Một trong những câu hỏi khó trong lớp tiếng Anh là sửa lỗi như thế nào. Nếu mọi lỗi đều bị ngắt lại ngay lập tức, học sinh có thể dần trở nên ngại nói vì sợ sai. Nhưng nếu không sửa, một lỗi có thể tiếp tục được lặp lại và trở thành thói quen.
Vì vậy, cách sửa cần phụ thuộc vào mục tiêu của từng hoạt động. Có lúc một lỗi phát âm cần được chỉnh ngay. Có lúc học sinh nên được nói hết ý rồi mới quay lại sửa. Có những lỗi cần được ghi nhận và đưa vào phần củng cố cuối buổi.
Mục tiêu không phải là khiến học sinh không bao giờ sai. Mục tiêu là giúp các em nhận ra lỗi, hiểu cách sửa và dần sử dụng ngôn ngữ chính xác hơn mà vẫn giữ được sự chủ động khi giao tiếp.
Phần thưởng là sự ghi nhận, không phải mục tiêu cuối cùng
Những phần thưởng nhỏ, giấy chứng nhận hoặc lời khen có thể tạo thêm cảm giác tích cực trong quá trình học. Đặc biệt với trẻ nhỏ, việc được ghi nhận sau một hoạt động có thể giúp các em cảm thấy nỗ lực của mình được nhìn thấy.
Nhưng The Good King không xem phần thưởng là kết quả cuối cùng của buổi học. Điều quan trọng hơn vẫn là học sinh đã luyện được gì, hiểu được gì và liệu em có thể sử dụng điều đó ở lần tiếp theo hay không.
Cuối buổi học cần trả lời được: hôm nay em đã làm được gì?
Một buổi học không nhất thiết phải kết thúc bằng một bài kiểm tra dài. Đôi khi chỉ cần một vài câu hỏi, một nhiệm vụ ngắn hoặc yêu cầu học sinh tự nói lại điều vừa học cũng đủ để kiểm tra xem kiến thức đã được giữ lại đến đâu.
Phần cuối buổi cũng là lúc người phụ trách nhìn lại những lỗi còn xuất hiện, những nội dung cần được củng cố ở buổi sau và những học sinh có thể cần thêm hỗ trợ.
Như vậy, bài học không thực sự kết thúc ở thời điểm học sinh rời lớp. Những gì quan sát được trong buổi học có thể trở thành dữ liệu cho bước tiếp theo. Đây cũng là một phần trong cách The Good King theo sát học sinh giữa các buổi học.
Từ “nghe giảng” tới “tự nói” là một quá trình
Không phải học sinh nào cũng có thể nghe một cấu trúc mới rồi lập tức dùng nó một cách tự nhiên. Giữa hai điểm ấy thường có nhiều bước: nghe, nhận biết, hiểu, làm theo mẫu, thử dùng, mắc lỗi, sửa lại và sử dụng thêm nhiều lần.
Vì vậy, The Good King không kỳ vọng một hoạt động duy nhất có thể tạo ra “phản xạ” ngay lập tức. Điều trung tâm muốn xây dựng là một quá trình trong đó học sinh ngày càng cần ít gợi ý hơn và có thể tự tạo ra nhiều ngôn ngữ hơn.
Một câu trả lời ban đầu có thể chỉ gồm vài từ. Sau nhiều lần luyện, học sinh có thể tự mở rộng thành một câu đầy đủ, rồi thành một đoạn trả lời và cuối cùng là một cuộc trò chuyện ngắn.
Những chủ đề gần với đời sống như kể về một ngày của em bằng tiếng Anh đặc biệt phù hợp với cách luyện này, bởi học sinh có thể sử dụng chính trải nghiệm hàng ngày của mình thay vì phải ghi nhớ một đoạn văn xa lạ.
Đó là sự chuyển dịch The Good King muốn nhìn thấy trong lớp học: từ tiếp nhận sang sử dụng, từ làm theo mẫu sang tự tạo câu, và từ trả lời một chiều sang giao tiếp hai chiều.
Một buổi học chỉ có ý nghĩa khi học sinh thực sự tham gia
Giáo án có thể được chuẩn bị rất kỹ. Hoạt động có thể được thiết kế đẹp. Người phụ trách lớp có thể giải thích rất rõ. Nhưng nếu học sinh chỉ ngồi nghe trong phần lớn thời gian, cơ hội để phát triển khả năng sử dụng tiếng Anh vẫn bị giới hạn.
Vì vậy, câu hỏi The Good King quan tâm không chỉ là “hôm nay đã dạy hết bài chưa?”, mà còn là “học sinh đã được làm gì với bài học ấy?”.
Các em đã trả lời chưa? Đã tự viết chưa? Đã thử nói chưa? Đã mắc lỗi và sửa chưa? Đã sử dụng kiến thức vào một điều có liên quan tới bản thân chưa?
Một buổi học tốt không kết thúc ở việc học sinh đã nghe được bao nhiêu. Nó bắt đầu có giá trị khi những gì các em nghe được dần trở thành những gì các em có thể tự sử dụng.
Speak Like a King.
